CHÙA ĐÔNG LAI (LINH QUANG TỰ)

Không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng Phật giáo, chùa Đông Lai còn giữ vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa cộng đồng, là điểm đến tâm linh quen thuộc của nhân dân trong thôn và du khách thập phương.

Kiến trúc chùa Đông Lai mang đậm phong cách chùa làng truyền thống vùng đồng bằng Bắc Bộ, được bố cục theo mặt bằng chữ Đinh với hai khối chính là Tiền đường và Thượng điện nối tiếp nhau trên một trục dọc.

Tiền đường gồm 3 gian 2 dĩ, là không gian sinh hoạt tín ngưỡng chung, phía trước có trụ biểu, bờ nóc đắp đại tự ghi tên chùa, hai bên trang trí rồng chầu; mái lợp ngói ta, đầu hồi xây bít đốc, tạo dáng kiến trúc vững chãi, cân đối. Kết cấu bộ khung được thiết kế theo kiểu "thượng giá chiêng, trung kẻ truyền, tiền kẻ hậu bẩy" – một dạng kết cấu tiêu biểu trong kiến trúc truyền thống, vừa bảo đảm chịu lực, vừa tạo giá trị thẩm mỹ qua các chi tiết kẻ, bẩy, con rường trang trí hoa văn lá lật giản dị.

Thượng điện nằm phía sau, gồm 2 gian 2 dĩ, có bệ thờ giật cấp đặt hệ thống tượng Phật được thiết kế theo kiểu "thượng giá chiêng, hạ kẻ" là không gian thờ tự trung tâm của chùa.

Bên cạnh đó, Nhà Mẫu được bố trí riêng, kết cấu vì kèo quá giang, phản ánh rõ nét sự tồn tại song song và giao thoa giữa tín ngưỡng Phật giáo và thờ Mẫu trong tổng thể kiến trúc chùa Đông Lai.

Trải qua thời gian tồn tại, chùa Đông Lai vẫn giữ được dáng vẻ của một ngôi chùa truyền thống với kết cấu khung gỗ, mái ngói ta đặc trưng. Các chi tiết trang trí như hoa văn lá lật, vân mây được thể hiện giản dị nhưng tinh tế, phản ánh ước vọng về sự bình an và thanh tịnh. Chùa còn lưu giữ hệ thống di vật thờ tự như tượng Phật, hương án, hoành phi, câu đối… mang phong cách nghệ thuật thời Nguyễn, thế kỷ XX, góp phần khẳng định giá trị lịch sử và mỹ thuật của di tích.

Cũng như nhiều ngôi chùa khác trong khu vực đồng bằng Bắc bộ, tại di tích chùa Đông Lai thường niên diễn ra các kỳ lễ chính của Phật Giáo. Tiêu biểu là lễ vía Đức Phật Di Lặc vào mồng Một Tết Nguyên đán và lễ Thượng Nguyên. Ngoài ra, chùa còn tổ chức các ngày lễ vía Đức Phật Thích Ca, Bồ Tát Quán Âm, lễ Vu Lan báo hiếu (15/7 âm lịch) và một số kỳ lễ quan trọng khác. Trong những ngày này, nhà chùa thực hiện các nghi lễ tụng kinh, cầu an, cầu siêu, tạo không khí trang nghiêm, thành kính, Phật tử, nhân dân trong vùng đến chùa lễ bái, cầu an rất đông.

Chùa Đông Lai (Linh Quang Tự) không chỉ là một ngôi chùa làng cổ kính mà còn là nơi kết tinh những giá trị kiến trúc, mỹ thuật và đời sống tín ngưỡng của cộng đồng Nhân dân Đông Lai qua nhiều thế hệ.

Năm 2020, cùng với di tích Đình Đông Lai, Chùa Đông Lai đã được xếp hạng cấp Thành phố. Giữa sự chuyển mình của quê hương Nội Bài, ngôi chùa vẫn giữ trọn nét trang nghiêm, thanh tịnh, đồng thời trở thành điểm đến văn hóa – tâm linh giàu bản sắc, góp phần làm phong phú thêm hành trình khám phá vùng đất phía Bắc Thủ đô.